Tom Van Imschoot over Tekstbestanden van Sven Vitse
Knack.be, 30 mei 2011
“Om een verschil te maken, moet er iets op het spel staan in de literatuur. Wat haar inzet is, moeten schrijvers en lezers echter telkens opnieuw ontwaren. In tijden van cultuur als koopwaar en kritiek als consumentenadvies is dat niet evident. Maar het gebeurt.”
Lees de volledige recensie op Knack.be!
Lucas Hüsgen: de kunst van het niet-vergeten
Interview met Lucas Hüsgen over Nazi te Venlo door Kurt Snoekx
brusselnieuws.be, april 2011
“Nazi te Venlo maakt van Hüsgens overgrootvader een hardnekkige voetnoot in een boek dat als een furieus kloppende ader het vege lijf van de mensheid waarschuwt voor wat het nog aan mogelijkheden rest. De lezer neemt plaats in de trein der traagheid – hoe kun je anders, oog in oog met een wereld die uit zijn voegen barst van extreemrechtse verlokkingen, kleine en grote menselijke schuld, de onhoudbare werkelijkheid geworden mogelijkheden van economie, technologie en ecologie…”
Het hele interview kan u lezen op brusselnieuws.be
De literatuur van het verlangende lichaam. Nieuw (en oud) proza van C.C. Krijgelmans
Hans Demeyer in Ons erfdeel (2011/2)
De afgelopen vier jaar verschenen van C.C. Krijgelmans evenveel boeken als in de vijftig jaar daarvoor. Met het dunne boekje Messiah (1961) en de verhalenbundel Homunculi (1967) veroverde Krijgelmans meer dan terecht een plaats in Sybren Polets Ander proza (1978), diens bloemlezing van de experimentele literatuur. Vergezeld van een lofbetuiging door Hugo Claus verscheen in 1984 een verzameling van ietwat conventionelere verhalen in Spaanse vlieg! Daarna regeerde opnieuw de stilte tot de publicatie van twee thematisch en stilistisch verwante verhalenbundels: Tandafslag (2007) en Patogeen Halogeen (2009). De cirkel is voorlopig rond met de publicatie van De Hunnen (2010), een boek dat werd aangekondigd op het titelblad van Messiah en nu een lezerspubliek mag verwelkomen. Dit is te danken aan het balanseer, de uitgeverij die Kris Latoir oprichtte ‘uit verontwaardiging dat sommige steengoede schrijvers niet meer uitgegeven worden’, zoals hij in een krant liet optekenen. Dit mag een anachronisme zijn in tijden waarin uitgevers openlijk toegeven dat het hen gaat om verkopen, en niet om het opzoeken en verspreiden van literaire kwaliteit.
Het werk van Krijgelmans vond geen uitgever meer omdat het ‘te gewelddadig en te exuberant’ zou zijn. Daar is wat van aan. Er wordt nogal wat gemoord, versneden en anaal gepenetreerd in het werk van Krijgelmans. In het afschaduwlijk uit Tandafslag snijdt Petro zo met zijn mes, ‘zodat bij inplof en ronddraaierig in opschrikkend vrouwenvlees een grote wonding ontstond van dodelijke verstijving in Petro’s onderstel’. Uit het citaat mag blijken dat Krijgelmans ook de taal geweld aandoet. Hij creëert daardoor een suggestiviteit die de beschreven daden extra kracht bijzet. Krijgelmans’ taalbehandeling is dan ook niet vrijblijvend. Het (seksuele) geweld is dan weer geen loutere provocatie, net zo min als het een simpele omkering zou zijn van de dagelijkse moraal.
(…)
Aan het einde van De Hunnen stelt het hoofdpersonage vast dat er slechts ‘één werkelijkheid bestaat hier en maar één’, namelijk die van de ‘hunnen’. De kracht en relevantie van Krijgelmans’ werk bestaat erin dat hij de illusies van ‘hun’ en ‘onze’ werkelijkheid afbreekt. Op die manier creëert hij een nieuwe verhouding tot die werkelijkheid, zonder dat die overschaduwd hoeft te worden door het definitieve oordeel van de Dood.
Wat gaat ge over Lowie vertellen?
Michiel Leen over De verzwegen Boon van Pol Hoste
Ons erfdeel, 2011/2
Met De verzwegen Boon brengt Pol Hoste een hommage aan Louis Paul Boon. Een kritiekloze laudatio is echter het laatste wat de lezer van Hoste moet verwachten. De personages die hij in het leven roept (de twijfelende verteller-schrijver Paul Gustaaf, de illusieloze communiste Rosa Michaut, de uiterst zwijgzame Boon zelf) komen niet dichter bij een antwoord op de vragen die Boon meer dan dertig jaar na zijn dood blijft oproepen. En passant werpt de tekst ook een kritische blik op de heiliging – of is het inlijving? – die Boon te beurt viel.
[...]
Hoste gebruikt die discussie als een opstapje naar de kern van zijn boek: greep krijgen op de figuur van Boon, door de discussies te ontrafelen die hij bij zijn tijdgenoten uitlokte. Dat Boon bij leven een controversiële schrijver was, staat nu wel vast. Maar Hoste wil dieper graven en gaat op zoek naar de werkelijke inzet van die discussies. En inderdaad, daar blijken heel wat ‘verzwegen’ elementen in te zitten.
[...]
Tegen de achtergrond van een naoorlogse wederopbouw die steeds meer opschuift in de richting van restauratie buitelen in de discussies over Boon de levensbeschouwingen, literatuuropvattingen en maatschappelijke utopieën over elkaar heen.
[...]
Met Boon als baken tast Hoste de grenzen af van de roman als geëngageerde tekst. Het blijft zoeken naar een antwoord op de vraag of je wel iets over een maatschappelijke realiteit kunt schrijven met een zo verraderlijk werktuig als de taal.
Erwin Jans over Nazi te Venlo van Lucas Hüsgen
Erwin Jans over Nazi te Venlo van Lucas Hüsgen
deReactor, 07/06/2011
Nazi te Venlo is een persoonlijke zoektocht naar een bezwarend familieverleden en tegelijk een poging om het huidige maatschappelijke gewicht van de nazistische erfenis te wegen. Historisch onderzoek met de blik op het heden, daar gaat het Hüsgen om: ‘Welke zin kan het hebben om zijn verleden na te speuren terwijl een vergelijkbare toekomst zich eventueel opdringt, ik dus evengoed naar het heden kijken kan?’ De schrijver wil ‘een blik in het verleden werpen, tegelijkertijd beducht om een toekomst, dat een zeker verleden zou kunnen aanroepen als oplossing voor pijnlijke problemen.’
(…)
De naam ‘Hüsgen’ is een steen die in de vijver van het schrijversbewustzijn gevallen is en steeds grotere kringen maakt die alles lijken aan te raken. Zo gaat Hüsgen in op de globalisering, de identiteitshysterie, de huidige stand van Nederland en Duitsland, het utopische denken, de overproductie, de migratie, de technologie, het veiligheidsdenken, de angst voor de islam, de ecologische problematiek, kortom nagenoeg alle belangrijke eigentijdse issues. Hüsgen is zich bewust van het gevaar van die uitdijende cirkels: ‘Verleent het simpele feit dat een van mijn schaduwen Hüsgen heette, voldoende geloofwaardigheid aan ieder mogelijk gedachtespinsel over nationaalsocialisme of hedendaagse tendensen in eventueel vergelijkbare richting?’
(…)
Over de roman Das Haus auf meinen Schultern (1999) van Dieter Forte, een roman over de Tweede Wereldoorlog, zegt Hüsgen: ‘Zo gaat bij Forte ook de taal te werk: ze zoekt de patronen van de wereld […].’ Taal die de patronen van de wereld zoekt: het is een omschrijving die ook opgaat voor Hüsgens zoektocht. In bij momenten barokke en dramatische zinnen gaat hij op zoek naar de patronen van de wereld. Blijft natuurlijk de vraag: in hoeverre leest hij de patronen aan de werkelijkheid af en in hoeverre leest hij ze erin?
Een oplossing voor deze vraag ligt misschien bij de theoloog Hans Jonas, die Hüsgen een aantal keren aanhaalt. Voor Jonas gaat het besef van verantwoordelijkheid als reddingsboei voor de wereld gelijk op met de moed tot het plegen van ultrapessimistische voorspellingen. Nazi te Venlo is zo’n ultrapessimistische voorspelling, maar door Hüsgens ars combinatoria, zijn bekwaamheid om een netwerk te construeren tussen uiteenlopende feiten en domeinen, is het een intens en intelligent boek geworden. Nazi te Venlo roept op tot verantwoordelijkheid vanuit het glasheldere morele besef: ‘Medeplichtigheid ontstaat daar waar tegen de vernietiging niets wordt ondernomen.’
Lees de volledige recensie op deReactor